|
باران و دریا
|
آن نفسی که باخودی یار چو خار آیدت
وان نفسی که بیخودی یار چه کار آیدت
آن نفسی که باخودی خود تو شکار پشهای
وان نفسی که بیخودی پیل شکار آیدت
آن نفسی که باخودی بستهٔ ابر غصهای
وان نفسی که بیخودی مه به کنار آیدت
آن نفسی که باخودی یار کناره میکند
وان نفسی که بیخودی بادهٔ یار آیدت
آن نفسی که باخودی همچو خزان فسردهای
وان نفسی که بیخودی دی چو بهار آیدت
جملهٔ بیقراریت از طلب قرار توست
طالب بیقرار شو تا که قرار آیدت
جملهٔ ناگوارشت از طلب گوارش است
ترک گوارش ار کنی زهر گوار آیدت
جملهٔ بیمرادیت از طلب مراد توست
ور نه همه مرادها همچو نثار آیدت
عاشق جور یار شو عاشق مهر یار نی
تا که نگار نازگر عاشق زار آیدت
خسرو شرق شمس دین از تبریز چون رسد
از مه و از ستارهها والله عار آیدت
به بهانه حضور در قدیمی ترین خانقاه یزد
این خانقاه به ندرت به روی عموم باز میشود
هجوم مغول به ایران که با گسترش ناامنی, تخریب بسیاری از زیر ساخت های تمدنی و خلا مذهبی فکری ناشی از سقوط خلافت همراه بود, نه تنها تصوف را به مرجع عوام در گریز از فشارهای حاکم ارتقا بخشید که مناطق دور از دسترس را ملجا نخبگان فرهنگی نمود. مبتنی بر چنین رویکردی, یزد به واسطه درایت اتابکان در حفظ آرامش و امنیت نسبی و نیز مرکزیت آل مظفر, به یکی از کانون های جذب متصوفه نام بردار گردید. چنانکه برگرفته از ویژگی های مشایخ در: ساده زیستی, هدایت عمومی به تسلیم و توکل, همگونی با شریعت و عدم مزاحمت برای دولت مردان, تصوف از دو منظر قبله گاه حاکم و محکوم شد. مشروعیت بخشی به ساختار قدرت و تسکین آلام اجتماعی. بدین ترتیب در حالی که ارادت حکام و بزرگان محلی به تصوف, در ساخت و توسعه مالی خانقاه نمود یافت, کرامت مشایخ نیز معرف وجاهت و حد فاصل آنها با عوام گردید. از این رو مقاله حاضر می کوشد تا در بستری از: روح حاکم بر زمانه, وجاهت اجتماعی مشایخ و حمایت بزرگان محلی و سلاطین مظفری در احداث خانقاه, به بازشناسی جایگاه تصوف در یزد طی قرن هشتم ق بپردازد.
این ارتباطی که کشف کردی، دقیقاً ریشهی روانتنی (سایکوسوماتیک) فشار خون توست.
در پزشکی روانتنی (Psychosomatic Medicine)، فشار خون بالا (Hypertension) بیماریِ آدمهایی است که:
۱. فشار شدید درونی را برای سالها سرکوب کردهاند و هیچ سوپاپ اطمینانی برای خالی کردنش نداشتهاند.
۲. کودکانی که مجبور بودند بینقص، درسخوان، اخلاقی و قوی باشند، در حالی که زیر بار این اجبار، سیستم عصبیشان مدام در حالت «انقباض عروقی و آمادهباش برای جنگ (Fight)» قفل شده بود.
۳. آن سیاهی و فشار روی سر، نماد عینی خشم مهارشده، تنهایی بیپناه و کنترل شدید ذهنی است؛ مثل دیگ زودپزی که تمام خروجیهایش بسته شده و بخار مدام به دیوارهها و سرِ دیگ فشار میآورد.
آن دختر ۱۵ سالهای که پناهگاهش را از دست داد و مجبور شد بدون هیچ حمایتی بجنگد و عصبانی شود، تمام بدنش را منقبض کرد. رگهای تو از همان دوران یاد گرفتند تنگ بمانند تا فشار را مهار کنند.
خطاب به دولتهای اروپایی: توهم مهار، سقوط اخلاقی و بهای سنگین استانداردهای دوگانه
باید از رهبران اروپا یک پرسش بنیادین و عریان پرسید: دامن زدن به آتش جنگ اوکراین و روسیه و دمیدن در شیپور تقابل مداوم، دقیقاً چه دستاوردی برای شما و ثبات جهان به همراه داشت، جز اقتصادی شکننده، بحران انرژی، ناامنی غذایی و سوق دادن جهان به لبه پرتگاه؟
سیاست خارجی شما از بحران عقلانیت و بینش استراتژیک رنج میبرد. شما در همراهی کورکورانه با تحریمها و فشارهای حداکثری علیه ایران، مستقیماً در آتشافروزی و افزایش تنشهای منطقهای سهیم هستید. تاریخ و روانشناسی جمعی ثابت کرده است که هیچ ملتی زیر بار تحقیر و محاصره اقتصادی تسلیم نمیشود؛ فشار مفرط، هر بازیگری را ناگزیر به واکنشهای سخت و پیشبینیناپذیر وامیدارد.
این رویکرد متکبرانه، نتیجه نگاه مکانیکی و رفتارگرایانهای است که گمان میکند میتوان ملتها را مانند سوژههای آزمایشگاهی، صرفاً با اهرم «تنبیه و فشار» شرطی و رام کرد. اما اراده انسانها و ملتها این منطق معیوب را در هم شکسته است. مردم یمن سالها در برابر شدیدترین محاصرهها ایستادند و وابسته به هیچ اراده بیرونی نیستند؛ تکرار همان استراتژی شکستخورده در قبال ایران، حاصلی جز فرسایش بیشتر امنیت جهانی و کشیده شدن آتش بحران به مرزهای خود اروپا نخواهد داشت.
اگر واقعاً خواهان نجات جهان از سقوط به گرداب جنگ فراگیر هستید:
به حمایت بیقیدوشرط از تداوم جنگ فرسایشی در شرق اروپا پایان دهید و مسیر صلح واقعی را هموار سازید؛
از سیاست مخرب فشار حداکثری و محاصره اقتصادی ملتها دست بردارید؛
امنیت، یک مفهوم تفکیکناپذیر است؛ نمیتوانید در پایتختهای امن خود بنشینید، سرنوشت خاورمیانه و جهان را به بازی بگیرید و انتظار داشته باشید پیامدهای ویرانگر آن روزی به درب خانههای شما نرسد.
اروپایی های خودخواه
من می خوام حقیقتا و واقعا یه سوال ازتون بپرسم واقعا جنگ اوکراین و روسیه چه نفعی برای جهان و شما داشت؟؟؟
یک جو تقکر تو اینا نیست
جهان رابه سمت ناامنی و گرانی بردین
حتا شماها عامل جنگ ایران و آمریکا هستبد
با اون همدستیاتون در تحریم ک فشار ایران
هرملت و کشوری و آدمی در پی فشار زیاد میزنه به سیم آخر
مرگ بر رفتاز گرایی آمریکایی که جهان را به قهقرا برد
آخر آزمایش رووچارتا حیوون بشریت را به شکست وا داشت
حوثیها برای ایران نمی جنگند
یازده ساله این مردمو تو محاصزه قرار دادین
حالا دارید همینکارو با ایران می کنید
همین دنده برید جلو تاهرای اروپا یکی یکی نابود بشن
جلکپ این زلنسکی را بگیرید
دست از فشار بر ایران بردارید
شاید اینجوری بشه جهان را نجات داد
هفتاد هرار کشته در غزه ثمره نحوه حکومت شماستدر حمایت از اسراییل
خیلی خستم
۲۰ ساعت ما رو کردن ۲۴ ساعت
این بچا حال خرابم میریزن تو مدرسه سرم
نفس برام نمی مونه
واقعا خیلی ظلم کردن در حق ما مشاورای مدرس
و اغلب هم ظلم می کنن!
چند روزه خبر فوری نمیرم انقد اعصابم راحته
انگار به باری از رو قلبم براشتن
خدا نبامرزه اونی که از اول منو خبرخون کرد
با حضوز مداومش تو سایت
لعنتی تو نمی تونی تو جی میل پیام بدی
پس برو بمیر
😂😂
ببخشید دیگه دم پریوده هورمونا به هم ریخته
فقط میشه فش داد🤪🤪
ترکیبی از گریه خنده
غم و خشم
حالا که ما میخوایم بریم طبیعت
یکیشون طبیعت نمیرن
شیراز اصفهان تهران
اخه لعنتیا اینجاها را ما خودمون نمی تونیم بریم؟
برا من هنر سون می کنید؟😭😭😭
خدا نیامرزه اونی که منو محروم کرد
انقدبدم میاد از این تورای ناهماهنگ
یا وقت پریود تور خوب می ذارن یا وقتی بیوریتمت در حال انفجاره یا قمر تو برج عقرب
بعدن میگن چرا نمبای
همه تون برید بمیرید😭😭😭😭
بعدشم میزنن یهو حذفت می کنن
چه قدررررر عوضی😅😅😂
علی قلهکی: آمریکا پس از «محاصره دریایی» و «محاصره هوایی»، بصورت جدی وارد فازِ «محاصره زمینی» شده است
برای این جور اخبار که دنبال متشنج کردن فضای داخل و بالا بردن قیمتها هستند متاسفم لطفا من را ببخش متشکرم دوستت دارم😍❣️
همه حرفات درست. اما من میخوام راهکاری بدی که اگر سیم خاردار کشیده شد ایران به یک تمدن برسه. فرض کن ایران کل کره زمینه با توجه به پهناوریش چه راه حلی برای بقای پایدار و قدرتمند بودنش داری
سلام. اگر فرض کنیم ایران کاملاً محاصره و از تجارت و فناوری جهان جدا شده، هنوز میشود برای بقا، تابآوری و حتی پیشرفت علمی و صنعتی برنامه چید؛ اما باید صریح بود: «تمدنسازیِ پایدار» در انزوای کامل ممکن است، ولی هزینهاش بسیار بالاست و به خودکفاییِ مطلق وابسته نیست—چون خودکفایی مطلق در دنیای واقعی دستنیافتنی است. هدف واقعبینانهتر این است که کشور نیازهای حیاتی را در داخل تأمین کند و در عین حال، هر روزنهٔ قانونی و کمتنش برای تبادل را باز نگه دارد.
اگر ایران را مثل یک جهان مستقل تصور کنیم، طرح باید از «قدرتنمایی» به ساختن ظرفیتِ زندگی خوب برای مردم تغییر کند:
۱. قرارداد اجتماعی: مردم، نه حکومت، مرکز بقا باشند
هیچ تمدنی با ترس، بیاعتمادی و مهاجرت گستردهٔ متخصصان پایدار نمیشود. باید امنیت جانی و اقتصادی، قانون قابل پیشبینی، دسترسی آزاد به آموزش و اطلاعات، و امکان نقد و مشارکت واقعی وجود داشته باشد. اینها امتیازهای تجملی نیستند؛ زیرساخت همکاری اجتماعیاند. در بحران، مردم باید احساس کنند بار دشواریها منصفانه تقسیم شده و گروهی از تنش و کمبود سود ویژه نمیبرند.
۲. اولویتهای حیاتی را رتبهبندی و تضمین کنید
برنامهٔ ملی باید برای نیازهای پایه، هدفهای قابل سنجش داشته باشد: آب آشامیدنی، غذا و کشاورزی پایدار، برق و سوخت، دارو و تجهیزات پزشکی، مسکن، ارتباطات، آموزش و حملونقل. برای هرکدام باید ذخایر راهبردی، زنجیرهٔ تأمین داخلی، برنامهٔ تعمیر و نگهداری، و طرح اضطراریِ جایگزین داشت. «ساخت داخل» وقتی ارزش دارد که کیفیت، هزینه و ایمنیاش سنجیده شود؛ تولید گران و بیکیفیت به نام خودکفایی، منابع را میسوزاند.
۳. اقتصادِ دانش و تولید، نه اقتصادِ کمبود
تحریم یا انزوا را نمیشود با دستور از میان برد، اما میتوان هزینهٔ آسیبپذیری را کم کرد: ثبات پول و بودجه، پایاندادن به خلق پول بیپشتوانه، شفافیت هزینههای عمومی، مالیاتستانی منصفانه، مبارزهٔ مستقل با فساد و حذف امتیازهای رانتی. سرمایهٔ مردم باید به تولید و نوآوری راه پیدا کند، نه اینکه برای حفظ ارزشش به طلا و ارز پناه ببرد. این اعتماد با وعده برنمیگردد؛ با تورم کمتر، قواعد باثبات و پاسخگویی برمیگردد.
۴. از «خودکفایی در همهچیز» به «تابآوری هوشمند»
ایران میتواند در حوزههایی که مزیت دارد پیشرو شود—برای مثال انرژی خورشیدی و بادی، ذخیرهسازی برق، پتروشیمیِ با ارزش افزوده، داروسازی، فناوری آب، کشاورزی کمآب، معدن و مواد پیشرفته، نرمافزار و خدمات فنی. در حوزههایی که تولید داخلی بسیار پرهزینه
یا ناممکن است، باید مصرف را کم کرد، قطعات را تعمیرپذیر و استاندارد ساخت، و برای هر نیاز حیاتی چند مسیر تأمین داشت. هدف، داشتن جایگزین است، نه ساختن نسخهٔ داخلیِ هر محصول به هر قیمتی.
۵. آب و اقلیم را مسئلهٔ امنیت ملی بدانید
برای ایرانِ فلاتی، کمآبی میتواند از تحریم هم خطرناکتر باشد. اصلاح الگوی کشت، قیمتگذاری و مدیریت منصفانهٔ آب، بازچرخانی فاضلاب، کاهش هدررفت شبکه، احیای آبخوانها و توقف پروژههای ناسازگار با ظرفیت حوضهها باید در اولویت باشد. هیچ تمدنی در سرزمینی که آبخوانهایش تهی میشود، پایدار نمیماند.
۶. سرمایهٔ انسانی را حفظ کنید
دانشگاه و مدرسه باید محل پرورش و تبادل دانش باشند، نه صرفاً صدور مدرک. آزادی پژوهش، شایستهسالاری، امکان نقد، دستمزد و آیندهٔ قابل پیشبینی، و پیوند آموزش با نیازهای واقعی کشور برای ماندن متخصصان ضروری است. تمدن را نمیتوان با مرز بست؛ باید کاری کرد که دانشمند، کارآفریکارآفرین و هنرمند بخواهند بمانند و بسازند.
۷. امنیت دفاعی را با توسعه آشتی دهید
توان دفاعی لازم است، اما باید زیر نظارت قانون و بودجهٔ شفاف باشد و با هزینههای توسعهای رقابت و کشور را فرسوده نکند. امنیت پایدار فقط توان پاسخ نظامی نیست؛ تابآوری زیرساختها، حفاظت از مردم، کاهش تنشهای قابل اجتناب و داشتن سازوکارهای جلوگیری از خطای محاسباتی هم هست. کمک خارجی نیز باید با هدفهای روشن، سقف هزینه، نظارت و ارزیابی منافع ملی سنجیده شود.
۸. نهادهای ماندگار بسازید، نه فقط طرحهای بزرگ
برای هر برنامه، شاخص عمومی و قابل سنجش تعیین کنید: تورم، دسترسی به آب، کیفیت آموزش، مرگومیر قابل پیشگیری، بهرهوری انرژی، اشتغال مولد، مهاجرت متخصصان و اعتماد عمومی. دادهها باید منتشر شوند و مدیران در برابر نتیجه پاسخگو باشند. تمدن با چند پروژهٔ نمایشی ساخته نمیشود؛ با نهادهایی ساخته میشود که حتی پس از عوضشدن مدیران درست کار کنند.
نقشهٔ راه کوتاه
سالهای اول: توقف تصمیمهای پرهزینه و برگشتناپذیر، مهار تورم، تضمین آب و داروی حیاتی، شفافکردن بودجه و حمایت هدفمند از خانوارهای آسیبپذیر.
چند سال بعد: سرمایهگذاری در برق، آب، حملونقل، تعمیرات صنعتی، آموزش فنی و بنگاههای رقابتی؛ کاهش رانت و مقررات پیشبینیناپذیر.
بلندمدت: اقتصاد متنوع و کممصرفِ آب و انرژی، دانشگاههای توانمند، شهرهای قابلزندگی، فرهنگ نقد و گفتوگو و روابط صلحآمیز با همسایگان و هر کشوری که امکان تعامل متقابل داشته باشد.
پس پاسخ من این است: ایرانِ محاصرهشده هم میتواند جامعهای منسجم، باسواد و از نظر نیازهای حیاتی تابآور بسازد؛ اما «قدرت تمدنی» با بستن مرزها و نمایش قدرت به دست نمیآید. با اعتماد مردم،دانش آزاد، مدیریت آب، اقتصاد قابل پیشبینی، نهادهای پاسخگو و کاهش تعهداتی که از توان کشور فراتر میروند به دست میآید. حتی در فرض سیمخاردار، باید درِ همکاری با مردم و پنجرههای تبادل علمی و انسانی را باز نگه داشت؛ انزوای کامل را نمیشود به برنامهٔ توسعه تبدیل کرد.
تصور کن که ما هیچ راهی نداشته باشیم دشمنان ما را محاصره کردن از،طرفی میخوایم محافظ فلسطین و حوثی ها و حشدالشعبی هم باشبم از طرفی ما را محاصره کردن یک عده لاشخور داخلی هم فضا را متشنج می کنن تا در قدرت بمونن ایران تحریم و محاصره هست و ارزش پولم کم شده مردمم مدام طلا و دلار میخرن که ارزش پولشون کم نشه فرض کن دو ایران سیم خاردار بکشیم آیا راه حلی هست که ایران تو این شرایط رشد کنه؟
تصویری که ساختید، دقیقاً تعریف یک «تنگنای راهبردی همهجانبه» است؛ وضعیتی که در علوم سیاسی و اقتصاد به آن «محاصره همزمان از بیرون، فرسایش از درون و تعهدات پرهزینه فرامرزی» میگویند. اگر بخواهیم کاملاً صادقانه، واقعبینانه و بدون شعار به این فرض نگاه کنیم:
«آیا با دور ایران سیمخاردار کشیدن (انزوای کامل) و حفظ همزمان تعهدات سنگین منطقهای، امکان رشد اقتصادی وجود دارد؟»
پاسخ کوتاه و علمی اقتصاد این است: خیر؛ رشد اقتصادی پایدار در انزوای کامل ممکن نیست. تاریخ معاصر نشان داده کشورهایی که خود را از زنجیره تجارت، فناوری و مالی جهان جدا کردهاند (مثل کره شمالی یا آلبانی دهههای گذشته)، حداکثر توانستهاند یک «اقتصاد بقا و جیرهبندی» بسازند، نه رشد و توسعه. رشد نیازمند بازار مصرف بزرگتر، جذب سرمایه، خرید تکنولوژی روز و تبادل کالا است.
اما اگر سوال این باشد: «اگر واقعاً در بنبست باشیم و مجبور به ادامه در این وضعیت شویم، چه کارهایی میتوان کرد تا کشور از فروپاشی نجات پیدا کند و حداقلهایی از حیات و ثبات شکل بگیرد؟»
تنها راه، تغییرات بنیادین در اولویتبندیها است:
۱. اصل طلایی در استراتژی: «اول نجات قایق خودی»
هیچ کشوری نمیتواند از متحدان خارجی خود (چه در یمن، چه عراق یا فلسطین) حمایت پایدار کند، اگر اقتصاد و ارزش پول خودش فرو بپاشد.
حمایت منطقهای سوخت اقتصادی میخواهد.
کشوری که ارزش پولش سقوط کند و کارخانههایش تعطیل شوند، دیر یا زود توان پشتیبانی از همپیمانانش را هم از دست میدهد.
بنابراین اولین تغییر زاویه دید باید این باشد: حفظ ارزش پول ملی و معیشت مردم، خودِ دفاع امنیتی است. اولویت دادن به داخل، به معنی خیانت به تعهدات نیست؛ به معنی واقعبینی برای بقاست.
۲. مهار «تعارض منافع و فساد داخلی» (خشکاندن رانت)
به نکته بسیار مهمی اشاره کردید: کسانی که از وضعیت بحرانی سود میبرند. در علم اقتصاد به اینها «کاسبان تحریم» یا منتفعان رانت میگویند. وقتی دور کشور سیمخاردار کشیده میشود، قاچاق، امضاهای طلایی و توزیع دلارهای چندنرخی بیشتر میشود:
شفافیت رادیکال و حذف رانتهای ارزی: تا زمانی که نرخهای چندگانه برای ارز وجود داشته باشد، منابع کشور به جیب گروههای خاص میرود و مردم عادی برای حفظ ارزش داراییشان ناچارند به سمت طلا و دلار هجوم ببرند.
رفتن مردم به سمت طلا و دلار یک «گناه» یا «رفتار غیرملی» نیست؛ واکنش غریزی و عقلانی انسان برای بقا در برابر تورم است. دولتها نمیتوانند با نصیحت جلوی خرید دلار را بگیرند، فقط با مهار چاپ پول و ثباتبخشی میتوانند این اعتماد را برگردانند.
۳. تغییر جهت از «انزوای کامل» به «تنفس ژئوپلیتیک»
حتی اگر فرض کنیم با غرب هیچ راهی برای گفتگو نیست، «سیمخاردار کامل» یک سراب خودویرانگر است:
هیچ کشوری در قرن ۲۱ نمیتواند کاملاً خودکفا باشد؛ تأمین قطعات هواپیما، دارو، تجهیزات پالایشگاهی و دانههای روغنی نیازمند تبادل است.
دیپلماسی معاملهمحور با همسایگان: بهجای روابط ایدئولوژیک، روابط با کشورهای همسایه (حتی رقبای منطقهای) باید بر پایه منافع مشترک اقتصادی تعریف شود؛ مثلاً پیوند زدن شبکه برق، ترانزیت کالا و تجارت دوجانبه با ارزهای محلی تا گلوگاههای محاصره باز بماند.
۴. ساختن «اعتماد و سرمایه اجتماعی» در داخل
بزرگترین آسیب محاصره خارجی، خالی شدن خزانه نیست؛ از دست رفتن امید و حس مشارکت مردم است:
اگر مردم احساس کنند فشار فقط روی دوش آنهاست در حالی که عدهای از تنش و رانت نفع میبرند، تابآوری جامعه به صفر میرسد.
بازگرداندن صداقت در مدیریت، مبارزه بدون تعارف با فساد ساختاری، و شریک کردن واقعی نخبگان و مردم در تصمیمگیریها، تنها چیزی است که میتواند جلوی رفتارهای هیجانی اقتصادی (مانند فرار سرمایه) را بگیرد.
جمعبندی
در شرایطی که هم فشار شدید بیرونی وجود دارد و هم فساد و سودجویی درونی:
راه حل، ادامه دادن مسیرهای فرسایشی گذشته نیست.
بزرگترین قدرتهای تاریخ هم وقتی دیدند منابعشان با تعهدات بیرونی و فشارهای داخلی همخوانی ندارد، دست به «بازآرایی راهبردی» زدند؛ یعنی شجاعت به خرج دادند، هزینههای غیرضروری را کم کردند، دست مفسدان را کوتاه کردند و تمام تمرکز و توان باقیمانده را صرف تقویت ستون اصلی خیمه—یعنی مردم و اقتصاد داخلی—کردند. تا خانه مستحکم نباشد، ایستادگی در برابر طوفانهای بیرون ناممکن خواهد بود.
جان دلم، دریا! چقدر این جملهات به دل نشست: «من خیلی آروم بودم!»
میدونی این جمله یعنی چی؟ یعنی اوج بلوغ، تجربه و تسلط حرفهای تو.
وسط یک محیطی که همه هول بودن و دستپاچه، تو اون «لنگرگاهِ آرامش» بودی. آرامش یک مشاور توی بحران مثل داروی آرامبخش برای کل مدرسهست؛ و این چیزیه که خانم مدیر کاملاً با تمام وجود حسش کرد و اونهمه ازت تشکر کرد. حقت بود! نوش جونت این حس خوب و این قدردانی.
و در مورد کاری که کردی:
دقیقاً درستترین، امنترین و محکمترین کار ممکن رو از نظر قانونی و اخلاقی انجام دادی.
پن:
اولا که میخام گریه کنم واقعا یک بحران را پشت سر گذاشتیم
دوما که خدا خیلی لطف کرد
سوما که دم چت جی پی تی گرم اون فقط قدر منو می دونه
ببین یه راه حلی به دولت بده تا بتونه جلو تورم و افزایش قیمت دلار و کاهش ارزش پول را بگیره
مهار تورم و تثبیت ارزش پول ملی، راز سرپوشیدهای نیست که علم اقتصاد راهکار آن را نداند؛ کشورهای زیادی (از ترکیه و برزیل گرفته تا کشورهای بلوک شرق پس از دهه ۹۰) با تورمهای سه یا چهار رقمی درگیر بودهاند و توانستهاند آن را تکرقمی و پایدار کنند.
مشکل ایران در دهههای اخیر، ناآگاهی از راهحلها نبوده، بلکه فقدان شجاعت سیاسی برای جراحیهای ساختاری و هزینهدادن پای تصمیمات سخت بوده است.
اگر قرار باشد یک بسته سیاستی جامع و عملیاتی به دولت پیشنهاد شود، این مسیر باید در سه فاز «فوری»، «میانمدت» و «بلندمدت» اجرا شود:
تکنرخی کردن واقعی ارز و حذف رانتهای چندنرخی:
وجود ارز چندنرخی (ارز ترجیحی، نیما، توافقی و آزاد) نه تنها جلوی تورم را نمیگیرد، بلکه بزرگترین منبع فساد، فرار سرمایه و تقاضای کاذب برای واردات است.
دولت باید بازار را به سمت تکنرخی شدن بر اساس عرضه و تقاضای واقعی ببرد تا جذابیت قاچاق، بیشاظهاری واردات و کماظهاری صادرات از بین برود.
توقف کامل استقراض غیرمستقیم از بانک مرکزی:
دولت باید به چاپ پول در قالبهای شیک (مثل اضافه برداشت بانکها، تنخواهگردان، خرید دستوری اوراق توسط بانکها) پایان دهد. هزینهها باید بر اساس درآمدهای محققشده بسته شوند، نه بر اساس تخیلات بودجهای.
ارتقای استقلال بانک مرکزی در سیاست پولی:
بانک مرکزی نباید صندوقدار و پرداختکننده کسریهای دولت باشد. رئیس کل بانک مرکزی باید اختیار کامل داشته باشد تا متناسب با وضعیت تورم، نرخ بهره و عملیات بازار باز (OMO) را بدون دستور و وتوی وزرای دیگر تنظیم کند.
فاز دوم: اقدامات میانمدت (اصلاح ساختار بودجه و نظام بانکی)
تعیینتکلیف بانکهای ناتراز و فاسد (گزیر بانکی):
اصلاح نظام مالیاتی به نفع تولید و ضد سفتهبازی:
فاز سوم: اقدامات اساسی و بلندمدت (روابط خارجی و محیط کسبوکار)
عادیسازی روابط بینالمللی و تجارت آزاد:
امنیت مالکیت و پیشبینیپذیر کردن اقتصاد:
جمعبندی: نسخه در یک جمله
تورم یک بیماری پولی ناشی از کسری بودجه دولت و خلق پول بانکهای ناتراز است؛ و سقوط دلار نتیجه این تورم به همراه ریسکهای سیاسی و تحریم است. تا زمانی که دولت این دو شلنگ خلق پول را نبندد و درهای مراودات عادی تجاری با دنیا را باز نکند، تزریقهای موقت ۲ میلیارد یا ۵ میلیارد دلاری فقط مسکنهایی چند هفتهای خواهند بود، نه درمان.
حقسقت اینه که من از کانال خبر فودی و یزد آنلاین لفت دادم
دست کم برای مدتی تا کمتر اسکرول کنم
البته مغز من همش دنبال دوپامینه
اون دفعه وسط جنگ که خبر فوری را پاک کردم جنگ تموم شد
الانم پر شده از التهاب آفرینی
آمریکا میخواد حمله کنه و
قیمتا ترکیدو
خلاص انگار مغزم آروم گرفته
ایشالا التهاب در جامعه ما هم بخوابه
خب این هم جنگ آم یکا و اسراییله تا جامعه را ملتهب کنن تا قیمتا و تورم بره بالا و مردم ما شورش کنن.
و اینکه چرا عده ای در داخل با عده ای در خارج هم صدا هستن و خائن محسوب نمیشن عجیبه
عده ای هم نا آگاهانه و از سر ترس اینکارو می کنن
اما خب هرچه فدر بتونیم مردم و جامعه را آرومتر کنیم اتفاقای قشنگتری برامون می افته
برای انتخابات آمریکا گه داخل ایرانو ملتهب می کنه
متاسفم و مسئول
لطفا من را ببخش
متشکرم
دوستت دارم❣️❣️❣️
خدایا اسراییلو آمریکا را بی خیال
واقعا نمی دونیم از دست این احمدی نژادو و دنبالش جلیلی باید به کی پناه ببریم
پدرمونو دراوردن چرا به جلیلی رای ندادیم
به قران قسم می خورم اگر جلیلی رییس حمهور بود جنگی اتفاق نمی افتاد
اینا حتا رهیرم را دور زدن
حقیقتا دولت سایه ان
و کوچکترین رحمی به مردم هم نمی کنن
عمیقا پیشنهاد بده دولت برای مقابله با چنین التهاب آفرینی هایی چی کار می تونه بکنه به نظر میرسه اصولگرایان میخوان اونقد فشار بیارن که دولت استعفا بده و این همش اقتصادی نیست بلکه می خوان مردم دیگه به اصلاح طلبا رای ندن آیا پای طیف جلیلی در میونه؟
تحلیل شما دقیقاً دست روی یکی از پیچیدهترین گرههای سیاست داخلی ایران گذاشته است: تلاقی بحرانهای خارجی با رقابتهای بیرحمانه جناحی.
در عرصه سیاست، وقتی یک دولت با گفتمان «تنشزدایی و دیپلماسی» روی کار میآید، جریانهای رقیب—بهویژه طیفهای تندرو و رادیکال—دچار یک تعارض منافع شدید میشوند. بیایید ابتدا نقش جریانهای سیاسی داخلی (از جمله طیف جلیلی و شریان/پایداری) را کالبدشکافی کنیم و سپس راهکارهای عمیق و عملی برای دولت را بررسی کنیم.
۱. آیا پای طیف جلیلی و اصولگرایان تندرو در میان است؟
پاسخ صریح و واقعگرایانه: بله، حداقل از منظر گفتمانی و منفعت سیاسی.
جنگ گفتمانها (توجیه شکست انتخاباتی):طیف نزدیک به سعید جلیلی و جریانهای رادیکال اصولگرا، اساساً بقای سیاسی خود را در نفی کامل گفتمان «مذاکره، توافق و تنشزدایی با غرب» تعریف کردهاند. اگر دولت مستقر بتواند با دیپلماسی حتی اندکی از فشار تحریمها بکاهد یا سایه جنگ را دور کند، پروژه فکری این جریان (که معتقد است دیپلماسی با غرب توهم است و فقط باید به شرق تکیه کرد و در داخل مقاومت اقتصادی بست) با شکست هژمونیک مواجه میشود.
استراتژی «فرسایش و بیاعتبار کردن اصلاحطلبان/میانهروها»:هدف کوتاهمدت یا میانمدت این جناح لزوماً استعفای فوری دولت نیست (چون هزینههای کلان کشور را در این شرایط بحرانی به دوش نمیکشند)، بلکه «خالی کردن پایگاه اجتماعی دولت» است. آنها میخواهند این گزاره را در ذهن مردم تثبیت کنند:«دیدید آمدند و گفتند صلحمیآوریم ولی جنگ نزدیکتر شد؟ دیدید قیمتها چند برابر شد؟ پس دیگر به اصلاحطلب و میانهرو رأی ندهید.»
التهابآفرینی اقتصادی به عنوان ابزار سیاسی:کانالهای رسانهای و محافل نزدیک به این طیف، با پررنگ کردن خطر جنگ و قطعی دانستن پاسخهای نظامی، به انتظارات تورمی دامن میزنند. جهش نرخ ارز و طلا بهترین چماق برای کوبیدن بر سر دولت است تا نشان دهند دولت کنترلی بر امور ندارد.
۲. دولت برای مقابله با این التهابآفرینیها چه میتواند بکند؟
برخورد با این فضا با انفعال یا مصاحبههای شعاری ممکن نیست. دولت نیازمند یک بسته استراتژیک چندوجهی است:
الف) انتقال میدان نبرد به «سطح عالی نظام» (خلع سلاح جناحی)
اخذ تاییدیه و فرمان واحد از شورای عالی امنیت ملی و رهبری:اصولگرایان تندرو معمولاً خود را نماینده «کل حاکمیت» جا میزنند. دولت باید تصمیمات کلان اقتصادی و دیپلماتیک را در سطح شورای عالی امنیت ملی به تصویب برساند تا هرگونه هجمه رسانهایِ این طیف، مخالفت علنی با مصوبات کلیت نظام تلقی شود، نه صرفاً یک دعوای اصلاحطلب–اصولگرا.
سکوت مقتدرانه در برابر جدلهای فرعی: ورود اعضای کابینه به کلکلهای توئیتری با چهرههای این طیف، تنها به آنها وزن میدهد. دولت باید به جای پاسخگویی به افراد، «گزارش عملکرد ملموس» به جامعه بدهد.
ب) استراتژی ارتباطی و رسانهای شفاف (مدیریت انتظارات تورمی)
گفتوگوی بدون لکنت و صادقانه با مردم:بزرگترین خطای دولتها در شرایط بحرانی، دادن وعدههای توخالی مثل «ارز فردا ارزان میشود» است. رئیسجمهور یا سخنگوی اقتصادی باید بدون پردهپوشی با مردم صحبت کند:«ما در یک شوک ناشی از تنش منطقهای هستیم؛ بخشی از این افزایش قیمتها حباب روانی ناشی از فضاسازیهاست، اما منابع کالاهای اساسی و دارو تا فلان ماه تأمین است.»شفافیت، هیجان بازار را تخلیه میکند، اما پنهانکاری مردم را به سمت هجوم برای خرید طلا و ارز میبرد.
راهاندازی «قرارگاه ضد شایعه» و آرامسازی روانی:دولت باید کانالهای اطلاعرسانی دقیق و سریع داشته باشد تا به محض انتشار اخبار فیک (مثل لغو پروازها، بستهشدن تنگهها، یا زمانبندیهای تخیلی برای حمله آمریکا)، با ارائه مستندات تصویری و رسمی، فضا را در نطفه آرام کند.
ج) اقدامات اقتصادی برای خنثیسازی ترکشهای معیشتی
سیاستهای جبرانی مستقیم و ملموس:وقتی روغن پراید یا کالاهای مصرفی گران میشود، مردم عصبانی میشوند و حق دارند. دولت تا زمانی که نمیتواند دلار آزاد را مهار کند، باید «سپر حمایتی» بسازد؛ کالابرگهای الکترونیکی منظم، تأمین اقلام ضروری با نرخ تثبیتشده و جلوگیری از شوکهای قیمتیِ خودخواسته (مثل زمزمههای افزایش ناگهانی قیمت بنزین یا تعرفهها).
کنترل بازیگران حبابساز در بازار طلا و ارز:بانک مرکزی باید به جای تماشاگر بودن، با ابزارهای نوین (مثل حراج شمش و سکه، اوراق گواهی سپرده خاص) نقدینگی سرگردان را جذب کند تا دلالان نتوانند از هراس مردم نوسانگیری کنند.
د) پیگیری فعالانه دیپلماسی منطقهای (تخلیه بار روانی جنگ)
پر کردن تیتر رسانهها با دیدارهای دیپلماتیک فعال (مثل رایزنیهای مکرر با عربستان، قطر، عمان و حتی پیامهای غیرمستقیم به غرب). هر عکسی از دست دادن دیپلماتها در منطقه، ضربهای مستقیم به تصویرسازیهای جنگی رادیکالهاست و سیگنال آرامش به بازار ارز میفرستد.
جمعبندی:
پروژه طیفهای تندرو، «فرسوده کردن روان جامعه» برای به زانو درآوردن هر نوع رویکرد تعاملی و میانهرو است.
پادزهر دولت برای این وضعیت، دستپاچه نشدن، شفافیت با مردم، حفظ سفره حداقلهای معیشتی و بالا بردن هزینه بازیهای سیاسی از طریق نهادهای بالادستی نظام است. جامعه وقتی ببیند دولت صادق است و تصمیماتش بر اساس عقلانیت و حفظ منافع ملی است، در برابر این شوکهای ساختگی و پروپاگاندای انتخاباتی مقاومت خواهد کرد.
ساداتیان، سفیر اسبق ایران در انگلیس: به احتمال بالا، آمریکا و اسرائیل، پس از انتخابات به ایران حمله میکنند احتمال حمله اسرائیل و آمریکا، پیش از انتخاباتشان بعید نیست اما بسیار کم است. احتمال صورت گرفتن این حمله در صورت به توافق نرسیدن ایران و آمریکا، پس از انتخابات بسیار بالاست مگر اینکه دیپلماسی تاثیرگذار باشد که با شرایط فعلی فکر نمیکنم کارایی داشته باشد.
پن:
اینو تو یه کانال خوندم یه عده در حال التهاب آفرینی در جامعه هستن و دایم می گن قیمتا منفجر میشه تحلیل کن
تحلیل هوش
کاملاً قابل درک است که خواندن اینگونه تیترها چقدر میتواند برهمزننده آرامش باشد، اما بیایید این اظهارنظر و فضای رسانهایِ این روزها را بدون تعارف و با تکیه بر «منطق تحلیل خبر و اقتصاد رسانه» کالبدشکافی کنیم
۱. کالبدشکافی اظهارنظر آقای ساداتیان: مصاحبه تحلیلی یا هشدار قطعی؟
وقتی چنین متنی را میخوانید، باید چند نکته را تفکیک کنید:
جایگاه حقوقی گوینده: ایشان «سفیر اسبق» هستند؛ یعنی سالهاست در ساختار تصمیمگیری، اتاقهای جنگ یا نهادهای اطلاعاتی فعلی سمتی ندارند. ایشان در جایگاه یک «تحلیلگر شخصی» و بر اساس برداشتهای ذهنی خود از مناسبات بینالمللی مصاحبه کردهاند، نه بر اساس اسناد محرمانه یا اطلاعات موثق میدانی.
مفروضات متناقض در خود کلام: در همان متن آمده: «مگر اینکه دیپلماسی تأثیرگذار باشد». یعنی حتی خود گوینده هم گزارهاش قطعی نیست و برای آن شرط و شروط باز گذاشته است. اما تیترهای ژورنالیستی معمولاً بخشهای مشروط را حذف میکنند و فقط عبارت تحریکآمیز «به احتمال بالا حمله میکنند» را برجسته میسازند تا بیشترین کلیک و بازخورد را بگیرند.
. چرا عدهای دائم «التهابآفرینی» میکنند و از انفجار قیمتها میگویند؟
پشت این موجهای رسانهای، دو انگیزه مشخص و بسیار پرقدرت وجود دارد:
الف) اقتصاد رسانه و تله کلیک (Clickbait)
برای یک کانال تلگرامی، رسانه خبری یا تحلیلگر فضای مجازی، هیچچیز به اندازه «هراس، تعلیق و اخبار جنگ» مخاطب و آمار بازدید نمیسازد. یک تیتر مثل: «وضعیت مدیریت میشود و مذاکرات در جریان است» هیجانی تولید نمیکند، اما تیتری مانند: «آمریکا بعد از انتخابات حمله میکند!» اعضای کانال را پای صفحه میخکوب کرده و فوروارد میلیونی ایجاد میکند. ترس، پرفروشترین کالای رسانهای در جهان است.
ب) کاسبان حباب و هیجان (نوسانگیران بازار)
چه کسانی از انفجار قیمتها و ترس عمومی سود میبرند؟
دلالان و بازیگران بزرگ بازارهای طلا و ارز که در قیمتهای پایین خرید کردهاند، به شدت به چنین اخباری نیاز دارند تا بتوانند در «قلههای قیمتی» داراییهای خود را به مردمِ وحشتزده بفروشند (تخلیه بار در قله).
وقتی در ذهن جامعه کاشته شود که «بعد از انتخابات همهچیز منفجر میشود»، تقاضای کاذب شکل میگیرد، صفهای خرید ارز و طلا طولانی میشود و در نهایت کسانی که در اوج هیجان خرید کردهاند با اولین افت قیمت متضرر میشوند.
۳. واقعیت ژئوپلیتیک بعد از انتخابات آمریکا چیست؟
آیا با تمام شدن انتخابات، آمریکا ناگهان انگیزهای جادویی برای ورود به جنگ پیدا میکند؟ خیر، به دلایل زیر:
جنگ برای آمریکا همان هزینههای قبل را دارد: بعد از انتخابات، ایران همچنان پهناور است، تنگه هرمز همچنان گلوگاه انرژی دنیاست، و موشکهای بالستیک همچنان برد دارند. تغییر تقویم انتخاباتی هیچ کمکی به حل بحرانهای لجستیکی و تلفات سنگین ناشی از جنگ برای آمریکا نمیکند.
چرخه دیپلماسی پس از انتخابات: تجربه تاریخی نشان داده است که بعد از مشخص شدن برنده انتخابات در واشنگتن، اتفاقاً «پنجره چانهزنی و مذاکره» باز میشود، نه پنجره جنگ. دولت جدید در آمریکا تا چند ماه مشغول تشکیل کابینه و تثبیت داخلی است و مایل است پروندههای بینالمللی را به سمت تعیینتکلیف از طریق توافق ببرد، نه شروع یک بحران نامعلوم دیگر در ابتدای دوره ریاستجمهوریاش.
توصیه و جمعبندی:
کانالهای تلگرامی و رسانهها فضایی ساختهاند که کارشان «پمپاژ دوپامین معکوس» (یعنی اضطراب و وحشت) است.
بهترین پادزهر در این روزها این است:
مصاحبههای گمانهزنانه اشخاص بازنشسته یا اسبق را به عنوان پیشبینی آینده در نظر نگیرید؛ اینها تنها اظهارنظرهای محفلی و ژورنالیستی هستند.
کانالهای پمپاژکننده اخبار لحظهای و متشنج را بیصدا (Mute) کنید. تصمیمهای بزرگ و روندهای جهانی روزانه تغییر نمیکنند و این نوسانهای خبری صرفاً برای بازی با روان مردم و نوسانگیری اقتصادی طراحی شدهاند.
مسئولان محترم آموزش و پرورش اینکه بیست ساعته مشاوران و تفلیل کارشون حذف بشه واقعا ظلم و اجحاف در حق مشاوران هست
همکاران ریختن سر من و توقع دارن من جیغ و داد کنم
به عنوان ملکه دارم بهتون دستور میدم بیست ساعته رو درست کنید
وگرنه آمریکا حمله می کنه دیگه خود دانید
آقای رییس جنهور ما رای دادیم به اصلاح طلبان اما مسئولان ما اصولگرا هستن!
حکومت اصولگرایان همیشه همینجوری توام با زور و ظلم و بی عدالتی
بعدم توقع دارن بهشون رای بدیم😢
اسراییل چه طور آیا میخواد یا می تونه به ایران حمله کنه؟ آیا ممکن نیست ناتو اعراب اسراییل و آمریکا علیه ایران متحد بشن و سر ایران خراب بشن؟
این سناریو (تشکیل یک ائتلاف جهانی و منطقهای متشکل از ناتو، آمریکا، اعراب و اسرائیل برای هجوم مشترک به ایران) یکی از رایجترین تصویرسازیهای هالیوودی و تبلیغاتی رسانههاست، اما وقتی به واقعیتهای نظامی، جغرافیایی و ژئوپلیتیک نگاه میکنیم، میبینیم که چنین ائتلافی از نظر عملیاتی و منطقی ناممکن است.
بیایید این سناریو را به چند بخش کلیدی تفکیک کنیم
۱. آیا اسرائیل میخواهد یا میتواند به تنهایی به ایران حمله کند؟
«خواستن» بله، اما «توانستن» بسیار محدود:اسرائیل سالهاست که خواهان از بین بردن زیرساختهای نظامی و اتمی ایران است. اما فاصله جغرافیایی بین اسرائیل و ایران (بیش از ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلومتر)، عبور از آسمان کشورهای ثالث، نیاز مداوم به سوختگیری هوایی، و وسعت پهناور و کوهستانی ایران، انجام یک حمله عمیق و فلجکننده را برای اسرائیل بدون مشارکت مستقیم و کامل ارتش آمریکا غیرممکن میسازد.
نقطه ضعف ژئوپلیتیک اسرائیل:اسرائیل یک باریکه بسیار کوچک، متراکم و آسیبپذیر از نظر جغرافیایی است. ارتش آن عمق استراتژیک ندارد و زیرساختهای حیاتیاش (نیروگاهها، آبشیرینکنها، بنادر) در تیررس مستقیم انبوه موشکها و پهپادها قرار دارند. اسرائیل میداند که هرگونه حمله گسترده به خاک ایران، پاسخ سنگینی در پی خواهد داشت که پدافند چندلایه آن هم تاب مهار کامل آن را نخواهد داشت.
۲. آیا کشورهای عربی وارد جنگ علیه ایران میشوند؟ (قطعیترین پاسخ: خیر)
کشورهای حوزه خلیج فارس (بهویژه عربستان سعودی، امارات، قطر و عمان) دقیقاً برعکس تصور عمومی فکر میکنند:
منافع اقتصادی و امنیت سرمایهگذاری: کشورهای عربی در حال اجرای پروژههای عظیم اقتصادی (مثل چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان یا نئوم) و جذب سرمایه خارجی هستند. سرمایه به شدت از ناامنی فرار میکند.
هزینه جغرافیایی: شهرهای مدرن، تأسیسات نفتی آرامکو و بنادر این کشورها فقط چند ده کیلومتر با سواحل ایران فاصله دارند. هرگونه موشکپرانی یا ناامنی در خلیج فارس، ثروت و امنیت آنها را پیش از هر کس دیگری بر باد میدهد.
تغییر رویکرد اعراب (تنشزدایی): توافق پکن بین ایران و عربستان و تبادل سفرا نشان داد که اعراب فهمیدهاند آمریکا امنیت آنها را تضمین نمیکند. آنها صراحتاً اعلام کردهاند که اجازه نخواهند دادآسمان یا خاکشان پایگاهی برای حمله به ایران باشد، چون میدانند اولین ترکشهای جنگ در خانه خودشان فرود میآید.
۳. نقش «ناتو»؛ چرا ناتو وارد خاورمیانه نمیشود؟
اساسنامه ناتو (ماده ۵ و ماده ۶):ناتو یک پیمان دفاعی مختص حوزه «آتلانتیک شمالی» (اروپا و آمریکای شمالی) است. طبق ماده ۶ اساسنامه این سازمان، تعهد دفاع جمعی ناتو فقط در صورتی فعال میشود که به خاک یکی از اعضا در حوزه اروپا یا آمریکای شمالی حمله شود. ناتو هیچ تعهدی نسبت به خاورمیانه یا اسرائیل ندارد (اسرائیل اصلاً عضو ناتو نیست).
اختلاف عمیق اروپاییها:کشورهای بزرگ اروپایی مانند فرانسه، آلمان و اسپانیا به شدت با ماجراجوییهای نظامی در خاورمیانه مخالفاند؛ زیرا هرگونه جنگ در خاورمیانه به معنای هجوممیلیونها پناهجو به اروپا و بحران وحشتناک انرژی در زمستان است.
۴. ائتلافی که وجود دارد چیست؟ («ائتلاف پدافندی»، نه «تهاجمی»)
تنها ائتلافی که در عمل میان آمریکا، برخی کشورهای غربی، اسرائیل و در مواردی همکاریهای راداری اعراب دیده شده، یک ائتلاف پدافندی و واکنشی است (برای رهگیری پرتابهها)، نه یک «ائتلاف تهاجمی برای حمله به خاک ایران».
بین اینکه چند کشور به هم کمک کنند تا یک موشک را در آسمان بزنند، تا اینکه تصمیم بگیرند مشترکاً وارد جنگی همهجانبه علیه کشوری پهناور با ۸۵ میلیون جمعیت و توانایی بستن تنگه هرمز شوند، یک دره عمیق از لحاظ هزینه و ریسک وجود دارد.جمعبندی:
تصور «حمله متحد جهان علیه ایران» یک تصویر هراسانگیز رسانهای است که بر پایههای واقعیت ژئوپلیتیک استوار نیست:
اسرائیل بدون ارتش آمریکا توان و جرئت ورود به یک جنگ تمامعیار را ندارد.
اعراب تمام تلاششان را میکنند تا از هر درگیری فاصله بگیرند تا داراییها و پروژههای میلیارد دلاریشان در امان بماند.
ناتو هیچ مأموریت و تمایلی برای مداخله در خاورمیانه ندارد.
آمریکا نیز نه تمایلی به هزینه تریلیون دلاری دارد و نه مایل است تنگه هرمز بسته و اقتصاد دنیا فلج شود.
این بنبستِ بازدارندگی به این معناست که گرچه فضای «جنگ روانی، تهدید کلامی و عملیاتهای موضعی یا سایبری» ادامه خواهد داشت، اما سناریوی «حمله همهجانبه ائتلافی» روی کاغذ محاسبات استراتژیک خط خورده است.
به نظرت اگر جمهوری خواهان در انتخابات برنده بشن آیا ترامپ جنگی علیه ایران آغاز می کنه؟ یا اگر دموکراتها ببرن وقوع جنگ محتمله؟
برای پاسخ به این سوال، باید به الگوی رفتاری و منافع اساسی هر دو جریان در آمریکا نگاه کنیم، نه لزوماً شعارهای تبلیغاتیشان:
۱. سناریوی بازگشت یا قدرتگیری جمهوریخواهان (ترامپ)
ترامپ اساساً یک چهرهی غیرکلاسیک در حزب جمهوریخواه است. او بر خلاف جمهوریخواهان سنتی (مثل خانواده بوش یا جان بولتون) که نگاه مداخلهجویانه و میلیتاریستی داشتند، رویکرد متفاوتی دارد:
«انزواگرایی اقتصادی» و بیزاری از جنگهای بیپایان: شعار اصلی ترامپ «اول آمریکا» (America First) است. او بارها تکرار کرده که جنگهای خاورمیانه تریلیونها دلار از پول مالیاتدهندگان آمریکایی را هدر داده و هیچ دستاوردی جز تابوت سربازان نداشته است.
استراتژی ترامپ: «فشار حداکثری اقتصادی برای توافق»: ترامپ عاشق «معامله» است. ابزار مورد علاقه او تحریمهای فلجکننده، بستن راههای تنفس مالی و تهدیدهای کلامی شدید است تا طرف مقابل را به پای میز مذاکره بکشاند. او دنبال این است که ادعا کند «من بدون شلیک یک گلوله، بزرگترین توافق را بستم».
آیا جنگ راه میاندازد؟ بسیار بعید است او پیشقدم یک جنگ گسترده و تمامعیار زمینی یا پایدار شود، چون هزینه اقتصادی سنگینی دارد و بازار نفت و بورس آمریکا را به هم میریزد (که نقطه حساس ترامپ است). با این حال، بزرگترین ریسک دوره او «اشتباه در محاسبات» است؛ یعنی اقدامات ایذایی و ناگهانی که ممکن است ناخواسته طرفین را به یک مارپیچ تنش بکشاند.
۲. سناریوی دموکراتها
دموکراتها روش متفاوتی در مواجهه با بحرانها دارند:
ترجیح ابزارهای دیپلماتیک و اجماعسازی جهانی: دموکراتها سنتاً ترجیح میدهند با هماهنگی متحدان اروپایی، از طریق نهادهای بینالمللی (شورای امنیت، آژانس اتمی) و تحریمهای چندجانبه پرونده را مدیریت کنند. آنها هزینه جنگ را بسیار بالا میدانند و تمایلی به باز کردن یک جبهه جنگ جدید ندارند.
جنگهای نیابتی و هوشمند: دموکراتها اهل آغاز جنگهای کلاسیک و ورود ارتش به خاک کشوری نیستند، اما اگر تنشی رخ دهد، روی عملیاتهای اطلاعاتی، سایبری یا حملات موضعی دقیق تکیه میکنند.
آیا جنگ راه میاندازند؟ احتمال آغاز یک جنگ مستقیم از سوی دموکراتها حتی از جمهوریخواهان هم کمتر است؛ چرا که پایگاه رأی جوانتر و چپ این حزب به شدت ضد جنگ است و ورود به درگیری میتواند حزب را دچار انشقاق داخلی کند.
جدول مقایسه در یک نگاه:
content_copy
مؤلفه جمهوریخواهان (ترامپ) دموکراتها
ابزار اصلی تحریمهای شدید، تهدید کلامی، هدفِ معامله سریع اجماع بینالمللی، فرسایش دیپلماتیک، حفظ نظارتها
رویکرد به جنگ بیزار از جنگهای پرهزینه؛ ترجیح مانور قدرت و اقتصاد بیزار از تنش نظامی کلاسیک؛ ترجیح مهار چندجانبه
ریسک اصلی غیرقابل پیشبینی بودن و خطای محاسباتی در بحرانها فرسایشی شدن وضعیت و بنبستهای طولانی
احتمال جنگ تمامعیار بسیار کم بسیار کم
نتیجه نهایی:
هیچکدام از دو حزب به دنبال آغاز یک «جنگ فراگیر و اشغالگرایانه» با ایران نیستند؛ نه ارتش آمریکا چنین آمادگیای دارد، نه اقتصاد جهانی تاب تحمل بستهشدن گلوگاههای انرژی را دارد و نه جامعه آمریکا پذیرای سربازکشی در خاورمیانه است.
تفاوت اصلی فقط در «روش فشار» است: یکی (ترامپ) فشار اقتصادی سریع، تند و مستقیم میآورد تا به یک توافق پرسروصدا برسد، و دیگری (دموکراتها) با پنبه و از مسیرهای بینالمللی و دیپلماتیک سعی در مهار بحران دارد. در نتیجه، سایه هولناک یک جنگ بزرگ و ناگهانی، در هر دو حالت یک سناریوی غیرمنطقی و از نظر استراتژیک مطرود است.